08 dec Zuid-Amerika update
De bijeenkomst zit vol. Stuur een mail met je gegevens naar m.kruijt@uva.nl om een plek op de wachtlijst te krijgen.
Nu we zeker weten dat we in ieder geval nog tot mei 2031 (Havo) en of mei 2032 (VWO) les zullen geven over Brazilië en Zuid-Amerika, kan het geen kwaad om onze kennis nog eens op te schudden en te voorzien van actualiteit. En aan die actualiteit is sinds 3 januari jongstleden een hoogst interessante wending gekomen!
We trappen de middag af met een lezing van Professor Michiel Baud, voormalig directeur van het CEDLA en mede-auteur van rapporten over de rol van China in Latijns-Amerika. Hij neemt ons mee door de roerige geschiedenis van internationale bemoeienis met de regio.
Vanaf ongeveer 1900 viel LAC (Latijns Amerika en het Caribisch gebied) onder de invloedssfeer van de VS. Vanaf de jaren tachtig van de twintigste eeuw had de VS minder belangstelling voor de regio. Dat gaf China gelegenheid invloedrijker te worden. Hoe is dat gegaan en over wat voor invloed hebben we het dan?
Ondertussen groeiden de verschillen binnen LAC. Brazilië werd een supermacht. Groei en grotere stabiliteit ontstond. In grotere landen als Colombia, Mexico en Chili was er economische groei en meer stabiliteit. In landen als Venezuela, Peru en Argentinië nam de politieke instabiliteit juist toe. Vaak is er sprake van een politieke pendulum waarin rechts en linkse regeringen elkaar afwisselen. En dat alles tegen een achtergrond van ongelijkheid, klimaatverandering, extractivisme, migratie en drugs/criminaliteit. De wereldpolitiek en globalisering staat intussen niet stil: De regering Trump heeft met haar recente actie in Venezuela en de dreigende taal richting Colombia en Cuba duidelijk gemaakt dat de VS hun invloedssfeer terug claimen.
Na de lezing van Michiel Baud is het tijd voor een workshop.
In oktober 2023 en 2025 organiseerden collega’s Hugo Kramer (Bornego College) en JanHendrik Wolters (Gymnasium Apeldoorn) studiereizen naar Brazilië, met als motto, ‘Een reis door en voor docenten aardrijkskunde, langs de eindtermen van het examen aardrijkskunde havo en vwo’. Tijdens die reizen hebben de deelnemers veel gezien, gehoord en ervaren over het dagelijks leven van Brazilianen in favela’s, de landbouw, mijnbouw, de inheemse bevolkingsgroepen in Brazilië en over enkele landschappen (Mata Atlântica en de Cerrado). Aan de hand van vijf verschillende locaties die bezocht zijn tijdens de twee reizen, laten Hugo en JanHendrik, beiden ervaren examenmakers, ons zien hoe je met die informatie en bronnen goede toetsopgaven kunt maken. Zij vertellen kort over hoe je een opgave kunt opbouwen, waar een opgave aan moet voldoen en de soort vragen die je kunt stellen. We gaan zelf aan de slag, aan het einde van de workshop worden alle gemaakte (half)fabricaten verzameld en gedeeld met de deelnemers.
Na een gezamenlijke maaltijd in Agora zal Fabio de Castro, die net terug is uit Belém waar hij aanwezig was op de klimaattop, ons meer vertellen over oorzaken en gevolgen van onder andere de sojateelt in Brazilië. Niet alleen de ecologische dimensie komt aan bod, maar ook de politieke en de sociaal-culturele dimensie. Welke rol speelt de politiek en welke effect heeft het op de inheemse bevolking? En natuurlijk kan hij ons ook vertellen wat hij op de klimaattop heeft gezien en gehoord en kan hij ons inzicht geven in wat de (niet genomen?) besluiten betekenen voor Zuid Amerika.
Programma
15:45 – 16:00 uur: Inloop
16:00 – 16:50 uur: De invloed van China in Zuid Amerika
17:00-17:50 uur: Workshop schoolexamen opgaven maken mbv actuele kennis over Zuid Amerika
17:50 – 18:40 uur: Samen dineren in Agora
18:40 – 19:30 uur: De ecologische en politieke invloed van de sojateelt in de zuidelijke delen van het Amazone gebied