• Doelgroep:
  • Docenten nederlands & mvt midden- en bovenbouw
  • VakbijeenkomstenVO-HO aansluitingsbijeenkomst

    Oorlogsliteratuur en burgerschap in de klas

    De oorlog in Afghanistan? Oekraïne? MH-17? 9/11? Als er een oorlog uitbreekt of een ramp gebeurt, wordt er van vo-docenten verwacht dat ze daar aandacht aan besteden. Als taaldocenten leren we leerlingen al lang niet meer alleen een taal aan. We leren hen ook burgerschap, waken of scholieren niet radicaliseren, maken grote maatschappelijke problemen begrijpelijk en zorgen voor onderling begrip.

    Maar hoe doe je dat? Andrew Niemeijer, voormalig Leraar van het Jaar en docent Engels aan de OSG West Friesland in Hoorn, schreef er aan de VU een proefschrift over: ‘War in the Classroom.’ In het eerste deel van de bijeenkomst neemt hij ons mee in het 10-stappenplan dat hij heeft ontwikkeld om handelingsverlegenheid onder docenten tegen te gaan en door literatuur oorlog en conflicten bespreekbaar te maken. Zodoende positioneert hij leraren enscholen als centrale speler en plek om antwoorden te vinden en de dialoog aan te gaan over de meest gevoelige, prangende onderwerpen die er in de maatschappij en op het wereldtoneel leven. 

    In het tweede deel van de bijeenkomst gaan we per taal uiteen. We bespreken dan onder leiding van experts, waaronder Niemeijer, een van tevoren gelezen literair werk of een aantal ter plekke gelezen gedichten die aansluiten bij het thema en bruikbaar zijn in de klas. Ook wisselen we met elkaar lesideeën uit waarin de besproken werken centraal staan.

    De andere sprekers en literaire werken waarin we ons gaan verdiepen, kondigen we spoedig aan. Schrijf je zo snel mogelijk in en geef duidelijk aan voor welke taal je wenst deel te nemen.

    We verheugen ons op jullie komst!

    15:30-16:00: Inloop

    16:00-17:00: Andrew Niemeijer

    17:00-18:00: Pauze met avondmaaltijd

    18:00-19:00: Taalspecifiek (Engels, Frans, Duits, Spaans, Nederlands)

    19:00-19:30: Lesideeën

    Anna Seidl (UvA)

    In dit werkcollege zullen we het concept van ‘Postmemory’ onderzoeken en toepassen op literaire teksten. We gaan daarop in door een tekst van Katja Petrowskaja te ‘close-readen’. De tekst is afkomstig uit haar werk “Vielleicht Esther”. Daarnaast verdiepen we ons in een tekst van W.G. Sebald, uit “Die Ausgewanderten”, die naadloos op deze kwestie aansluit. Als we met behulp van deze teksten het concept van Postmemory verder verkend hebben, is het aan de tijd om het een en ander te vertalen naar ideeën voor de lespraktijk. De teksten zullen na aanmelding worden toegestuurd.

    Andrew Niemeijer (VU, OSG West-Friesland)

    In het werkcollege zullen we dieper ingaan op een aantal First World War poems, die we vergelijken met de Griekse klassieken. Vervolgens gaan we aan de hand van de 10-stappen methode een WWII-gedicht ‘close-readen’. Er worden een aantal voorbeelden gegeven van recente conflictliteratuur. Aan de hand hiervan zullen we aansluitend samen met de groep de inzichten die we hebben opgedaan toepassen. En we laten zien hoe je deze kunt integreren in een lesplan voor je eigen klas.

    Jelle Koopmans (UvA)

    We bespreken het boek C’était la guerre des tranchées van Jacques Tardi.

    Marrige Paijmans (UvA)
    We bespreken het boek Het boek van alle angsten van Emy Koopman.

    We zullen werken met fragmenten van literaire teksten, korte gedichten en andere actuele culturele iconen om het onderwerp ‘oorlog’ in de Spaanse les te integreren en te combineren met burgerschap en taalbewustzijn.

    Fernanda Martino (KSH College, Levende Talen)

    De aanmeldingen voor deze bijeenkomst zijn inmiddels gesloten.